Ұстаз-ғалым
27.11.2015
1824
0
593601_1537492883___________________Адам өмірінің қымбат уақыты мен қажырлы еңбегін талап ететін, әрине, ғылым. Қоғамның өркендеуіне, ғылымның заман талғамына сай дамып, жетілуіне де кең жол ашатын ғалым-ұстаздар. Ел құрметін еншілеген осындай тұлғалардың бірі – әлеуметтану ғылымдарының жүйеленуіне үлкен үлес қосқан, ұлағатты ұстаз, Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университетінің саясаттану және әлеуметтік-философиялық пәндер кафедрасының меңгерушісі,  ҚР ҰҒА корреспондент- мүшесі, философия ғылымдарының докторы, профессор – Раушанбек Боранбайұлы  Әбсаттаров. Тынымсыз ізденудің нәтижесінде жинақтаған мұралары қастерленіп, қоғамның әр алуан  саласына бағытталған еңбектері терең маңызға ие болған оның өз ортасындағы абыройы асқақ.

2005 жылдан бері Раушанбек Бо­ран­бай­­ұлымен ғылым және білім беру саласында бірігіп жұмыс жасап келеміз.
Кезінде болашақ ұстаз, ғалым Рахаң Киевтің аспирантурасын бітіргеннен кейін елге оралып, 1971-1988 жылдары әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің философия-экономика факультетінде аға оқытушы болып, ұстаз­дықтың сара жолын бастайды. Сөйтіп ол ғылымға бар өмірін түбегейлі арнайды. Шығармашылыққа түпкілікті ден қойған ғалым Киев қаласына қайта жол тартады.  1982 жылы докторантураны аяқтайды. Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінде доцент болып қызмет ат­қарып, Қазақстан үшін ғылыми зерт­теу­дің жаңа бағыттары, атап айтқанда, ұлта­­ра­лық қарым-қатынастар мәдениеті, жал­пықазақстандық келісім мен патриотизм дәстүрінің  дамуына қомақты үлес қос­ты.
Ғылым мен өмірді сабақтастырған тұлға жеке өмір сәнін де келістіре білді. Отбасына шырай берген Меруерт сынды аруды өміріне серік етті. Жан жары қазір педагогика ғылымдарының кандидаты, профессор. Талғампаз да биязы мінезді Меруерт Раушанбек Боранбайұлының ғалым ретінде қалыптасуына ықпал еткен жандардың бірі десек, қателеспейміз. Берер тағылымы мол отбасының берекелі болатыны сөзсіз. Аға-жеңгеміздің қызы Майя, ұлдары Марат және Ғалымжан әке жолын қуған ғылым қызметкерлері. Бірі заң ғылымдарының кандидаты болса, кенже ұлы саяси ғылымдарының кандидаты, Абай атындағы ҚазҰПУ-нің тарих және шетелдік студенттермен жұмыс факультеті деканының орынбасары. Ұл-қыздарынан бес немере және бір шөбере сүйіп отыр. Ұлағатты ғалымның отбасы әрқашан өзіне демеу болып, тектіліктің мұрасын жалғастырып келеді.
Ғалымға өз кезінде   дұрыс жол  сілте­ген Кеңес Одағының аты мәшһүр акаде­миктері П.В.Копнин және В.И.Шинкарук, про­­фессорлар Д.Ф.­­Остря­нин, И.Д.Назаренко, И.В.Бичко, В­­.С.­Дмит­риченко, А.И.Доронченков, И.Ф.Надольныйдың, отандық ғалым – академиктер Б.А.Тулепбаев, Д.К.Кішібеков, М.Т.Баймаханов, профессорлар Б­.Б.Амантаев пен Н.Д.Джандильдиннің  Рахаң ақ батасын алған. Міне, өмір са­бас­тастығы деген осы. Рахаңның ел тәуелсіздік алған тұсында билік тізгінін ғылыммен қатар ұстаған кездері де болған. Қа­зақ­с­тан­ның Президенті жанындағы Қазақстан менеджмент, экономика және болжамдау институтының әлеуметтік саяси және философия кафедрасының меңгерушісі, әрі Қазақстан Республикасының Президент Аппаратының кеңесшісі қызметін де игеріп, мемлекеттік  маңызды жұмыстарды жүр­гізді.
Ұстаздықтың тағы бір асыл қасиеті шә­кірт тәрбиелеу екені де әмбеге аян. Міне, сондай мақсатты алға қойған Рахаң білім ордасының қара  шаңырағы – Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университетінің  саясаттану және әлеу­мет­тану  кафедрасының меңгерушісі бола жүріп, 2000-2002 жылдар сол универ­си­теттің тарих факультетінің деканы қыз­метін қатар атқарды. Оқу процесінің ағза­сын толық игерген білікті жетекшінің іскерлігі нәижесінде көптеген жұмыстар жасалды. 2009 оқу жылынан бастап осы оқу орнының саясаттану және әлеуметтік-философиялық пәндер кафедрасының (магистратура және PhD докторантура) мең­герушісі ретінде осы саладағы  ғылым­ның дамуына өз үлесін қосып келеді.
Ға­лымды  ғылыми үлкен жетістікке жет­кізген шыңдарының бірі – алыс-жақын шетелдер тәжірибесін астастыра жүріп, саясаттану пәнінің маңыздылығын енгізіп қана қоймай, пәннің негізгі оқу құралдары мен іргелі еңбектерін қатар дамытуы. Жаңа ел болып  қалып­та­са­ бас­та­ған  жас мемлекет пен халық арасын­да­ғы байланысқа саясаттың  таптырмас құрал екендігін дәлелдеді. Жас буынның саяси санасының дұрыс қалыптасуына кемел жол ашты.
Раушанбек Боранбайұлының Қазақс­тан­ның саяси, әлеуметтік-философиялық ғылымдарының дамуына үлкен үлес қоса жүріп, тоғыз тілде 40 монография, кітаптар, кітапшалар, оқу құралдарын және 600-ге жуық ғылыми және оқу-әдістемелік ма­қалалар жариялағанын көзіқарақты жұрт жақсы біледі. Ол өз ғылыми еңбек­те­рін­де саясаттану, әлеуметтану және философия үшін іргелі және практикалық мән­ге ие маңызды ғылыми жаңалықтарға қол жеткізді.
Сондай-ақ, Р.Әбсаттаров – Қазақс­тан­ның  саяси ғылымының іргесін қалаушылар­дың, қазақстандық этносаясаттану және салыстырмалы саясаттану ғылыми мектебінің негізін салушылардың бірі. Оның этносаясаттану ғылыми мектебі шетелдерде кеңінен белгілі. Профессор Раушанбек Боранбайұлы белгілі, беделді ғалым-этносаясаттанушы ретінде Диаспо­раны жаһандық зерттеудің Дүниежүзілік Ассоциацияның вице-президенті («The World Association of Global Diaspora Studies (WADIS)», Кванжу қ., Оңтүстік Корея) болып сайланған. Ассоциацияның прези­денті профессор Лим Че Ван өзара ынтымақтастық нәтижесінде Қазақстанда болып, лекция-семинарларын жүргізді. Лим Че Ван мырзаның ұстаз туралы мақ­таулы сөздері Рахаңның беделді ғалым екендігін, әлемдік ғылыми кеңістіктегі  құрметін айғақтай түседі.
Ізденімпаз ғалымның басшылығымен саясаттану және әлеуметтік-филосо­фия­лық пәндер кафедрасы ғылыми зерттеу, оқу-әдістемелік және саяси тәрбие жұ­мыс­тарында үлкен табыстарға қол жетіп отыр. Ол еліміздің әлеуметтік-саяси ғы­лымындағы жетекші кафедралардың және ірі ғылыми орталықтың бірі. Атап айтқанда, соңғы он жылда Рахаң бас­қа­ра­тын кафедра мүшелері 10 тілде 22 монография, 38 оқулықтар мен оқу құралдарын, кітаптар, брошюралар және 1000-нан аса ғылыми, оқу-әдістемелік мақалалар жазып,  жариялады. Олардың ішінде  100-і шетелдерде жариялады. Кафедрада өте жақсы тәртіп, шығармашылық ахуал орнаған.
Зерделі ғалым Раушанбек Боран­бай­ұлы Ұлыбритания, Германия, Франция, Оңтүстік Корея, Түркия, Жапония, Египет, БАЭ, Ресей, Украина, Белоруссия және тағы басқа елдердің университеттері мен ғылыми орталықтарында баяндамалар жасап, дәрістер оқыды. Ол шетелдерде 60-тан астам ғылыми мақалалар басып шығарды. Ол жетекшілік ететін кафедра шетелдердің көптеген ғылыми меке­ме­ле­рімен ынтымақтастық орнатқан.
Рахаң ғалым ретінде шәкірттер тәр­биелеу ісіне де көп көңіл бөледі. Ол 20 ғы­лым кандидатын, 4 ғылым докторларын, 6 PhD докторды және 30 магистрантты дайындап шығарды. 1990 жылдан 2010 жылдар арасында саяси және философия ғылымдары бойынша кандидаттық және докторлық диссертациялар қор­ғай­тын Ғылыми Кеңестің мүшесі болды.
Сыр бойынан нәр алған  ғалым-ұстаз­дың ғылыми көркем бейнесі, міне, осындай.
Рахаңды ғылымдағы әлі де талай биік шыңдардан көретінімізге сеніміміз мол.
Есенжол Алияров,
саяси ғылымдарының докторы,
профессор.
ПІКІР ҚОСУ