ӨНІМДІ ЕҢБЕК ОРДАСЫ
05.08.2016
1120
0

ataОңтүстік халқының еңбекқор екені әу бастан елге мәлім. Жалпы, ертеректе «қазақты жалқау» еткісі келгендердің бүгінде пікірі мүлдем өзгерген. Шағын кәсіпке бейім шаруақор оңтүстіктің еңбекке белсенді жұрты солтүстік аймақтарға да қоныс аударып, ел экономикасының дамуына үлес қосуда. Яғни халқы тығыз орналасқан оңтүстік өңірінің тұрғындары жұмыс пен сұраныс бар өңірлерге баруда. Бұл орайда, халық Елбасы Н.Назарбаевтың Жолдауында айтылған: «Шындықты мойындайық: болашақта ХХІ ғасырда тек еңбек қана барлық қазақстандықтардың әл-ауқатқа және жаңа өмір сапасына қол жеткізуін қамтамасыз ете алады», – деген сөздерін басты ұстаным еткені мәлім. Елбасы өз Жолдауында «әлеуметтік дамудың жаһандық тренді «ЖАЛПЫҒА ОРТАҚ ЕҢБЕК ҚОҒАМЫНА» өтуге барып тірелетінін» айта келе, адал еңбекке ынталандырудың жолын табу, еңбек табыс­тарын қоғамдық ынталандырудың жүйесін құру – Қазақстандағы әлеуметтік жаңғыртудың аса маңызды мәселелерінің бірі екенін атап өткен болатын. «Қазақстан жаңа жаһандық нақты ахуалда: өсім, реформалар, даму» атты Жолдауында да Елбасы «Бүгін де тек Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамы ғана сыртқы сілкіністерге орнықты, тиімді экономиканың нақты негізі болуға қабілетті» екенін айта келе, Үкіметке тиісті тапсырмалар берді. Жолдау жүктеген міндеттерді жүзеге асыруда елімізде, оның ішінде Оңтүстік Қазақстан облысында ауқымды істер атқарылуда.

Оңтүстік Қазақстан облысының әкімі қызметіне кіріскеніне жыл толған Бейбіт Атамқұлов алғашқы күндерден-ақ Елбасының инвестиция тарту мен жаңа жұмыс орындарын ашу жөніндегі тапсырмасы өзі үшін басты индикатор болып саналатынын мәлімдеген болатын. Бүгінде тапсырманы іске асыру бағытында көптеген жұмыстар жүзеге асы­рылуда. Мемлекет басшысының бес институттық реформаны негізге ал­ған «100 нақты қадам» Ұлт Жос­па­ры­ның өңірде жүзеге асырылу барысы жайында өткен брифингте облыс әкімі кел­тірген мәліметтерге жүгінсек, өт­кен жылы негізгі капиталға бағытталған ин­вестиция көлемі 416 млрд. теңгеге же­ткен. Инвестициялық салымдардың ба­сым бөлігі шағын кәсіпорындардың кө­­лемінің 61,2 пайызын құрайды. Сырт­­қы инвестициялардың көлемі 48,3 млрд. теңгені немесе жалпы инвес­тиция көлемінің 12 пайызын құраған. Өнеркәсіп саласын дамыту үшін төрт бағыт бойынша жоспар әзірленгенін мәлім еткен облыс басшысы оларға жекелей тоқталған болатын. Мысалы, «Оңтүстік» арнайы экономикалық ай­мағында тоқыма кластерді қалып­тас­тыру – бұл бірінші бағыт. Бүгінгі таңда өскен шитті мақтаның отыз бес пайызы облыстың тоқыма кәсіпорын­дары­мен өңделуде. Ендігі мақсат – 2020 жыл­ға дейін шитті мақтаның 90 пайызын облыстың кәсіпорындарында өң­деуді қамтамасыз ету. Сонымен қа­тар, шитті мақта көлемін 54 пайызға өсіру жоспарланған, ол 420 мың тоннаны құрайды. Облыста фармацевтика клас­терін қалыптастыру да басты ба­ғыт­тардың бірі. Республикада өндіріліп жат­қан фармацевтикалық препарат­тар­дың жартысына жуығы оңтүстіктің үлесінде. Бүгінгі таңда, «Химфарм» ак­цио­нерлік қоғамында 100 млн. АҚШ дол­ларын құрайтын 4 кезеңнен тұра­тын жоба, бұдан бөлек, дәрі-дәрмек өн­діретін және медициналық бұйым­дар шығаратын 6 жоба жүзеге асырылуда. Оның ішінде 2 зауыттың құры­лы­сы бас­талған. Ортопедиялық бұйымдар шы­ғаратын зауытты іске қосу жұ­мыс­тары аяқталып келеді. Облыс әкімі, сон­дай-ақ, өңірдің әр ауданында ин­дуст­риялық аймақтардың құрылысын жүргізу және дамыту қолға алынып жат­қанын мәлім еткен-ді. Бүгінгі таңда 11 индустриялық аймақ құрылған, оның төртеуі Шымкент қаласында ор­на­ласқан. Оның ішінде, алтауы іске қо­сылып, онда 143 жобаны іске асырып, 10400 жұмыс орнын ашу жоспарла­нуда.

Республикада бірінші болып жұ­мы­сын бастаған «Оңтүстік» индустриялық ай­мағында 20,4 млрд. теңгенің 39 жоба­сы іске асырылып, 3,1 мың жұмыс орны ашылды. Соңғы 5 жылда инфрақұры­лым тартуға жұмсалған қаржының 67 пайызы бюджетке салық түрінде қай­тарыл­ды. Ауылшаруашылық өнімдерін өң­деу – облыс әкімі атап өткен төртінші бағыт. Былтыр жалпы өнімнің көлемі 345 млрд. теңге болып, өсім 3,5 пайызды құрады. Биыл облыста құс етін өң­деу көлемін 4 есеге арттыру мақсатында 3 құс өсіру, яғни «Қазығұрт құс» ЖШС, «Ak Kazyna» ЖШС және «Ордабасы құс» ЖШС кешенін іске қосу жос­пар­лан­ған. Сондай-ақ, 2 ет өңдеу комбина­тын іске қосу арқылы ірі және ұсақ мал етін өңдеу екі жарым есеге арттырыл­мақ. Облыс бойынша өндіріс қуаты жы­лына 130 мың тоннаны құрайтын 40 сүт өңдейтін кәсіпорындар жұмыс іс­тейді. Өткен жылы 188 мың тоннадан астам сүт өңделіп, сүтті терең өңдеу кө­лемі 11 пайызға өскен. Ал Түлкібас ау­данында өндіріс қуаты жылына 5,4 мың тоннаны құрайтын жеміс пен кө­к­өністерден концентрацияланған және та­за шырын шығаратын 4 зауыт­тың құрылысы жүзеге асырылуда. Аталған міндеттемелерді іске асыру 2020 жылға об­лыс өнеркәсібіндегі өңдеу өнер-кә­сібінің үлесін 70 пайызға жеткізуге мүм­кіндік бермек.

Еліміз бойынша жылыжайлардың 87 пайызы оңтүстікте орналасқан. Бү­гінгі таңда облыс еліміздің жабық то­пы­рақтағы көкөніске сұранысының 65 пайызын қамтамасыз етеді. Нарықтың сұранысын ескере отырып, индуст­рия­лық аймаққа ұқсас 136 га ірі жылыжай кешенін құру жобасы іске асырылуда. Осы арада айта кетелік, облыстағы же­міс дақылдары мен жүзімнің барлық егіс көлемі 31 мың гектарды құрайды. Оның 20,6 мың гектары жеміс дақыл­дары болса, 10,4 мың гектары жүзім бо­лып отыр. Осы егістіктен биыл 110 мың тонна жеміс-жидек пен 63 мың тон­на жүзім жиналады деп күтілуде. Бұл 2015 жылмен салыстырғанда жүзім бойынша 22 мың тоннаға, жеміс бойынша 49 мың тоннаға артық деген сөз. Бүгінгі таңда жиналған жемістердің ба­сым бөлігі өзге мемлекеттерге экспортталып жатыр. Осы жылы Мәс­кеу­дің нарығымен қоса, Иваново және Екатеринбург қаларының нарықтары оңтүстік кәсіпкерлері үшін ашылып отыр. Жалпы, облыстан негізінен экс­портқа картоп, көкөніс, бақша, бидай, ұн, балық және балық өнімдері, өсімдік майы, құс еті және мақта талшықтары шығарылады. Аграрлы аймақта осы жы­лы көкөніс пен картоп дақылдары жал­пы 52,3 мың гектарға, ал бақша өні­мі 59,1 мың гектар жерге егілген. Жос­пар бойынша жыл соңына дейін 890 мың тонна көкөніс, 1,4 млн. тонна бақ­ша, 256 мың тонна картоп жиналады деп күтілуде. Өндірілген өнімдерді та­сымалдау, жеткізу де жауапты іс. Бұл орайда, Шымкент қаласында алаңы 112 гектарды құрайтын көліктік-логис­тикалық орталық құрылысы аяқталуда. Орталықта 7 ірі жоба іске асырылып, 27,6 млрд. теңге жеке инвестициялар тар­тылды. Онда халықаралық стан­дарт­тарға сай «А» класындағы қойма іске қосылған. Бұдан бөлек, Мақтаарал, Са­рыағаш, Түлкібас аудандарында жә­не Түркістан қаласында логис­ти­ка­лық орталықтар құрылысы жүргізілу­де.

Құрылыс демекші, қыркүйекте облыста 25 білім беру нысанын іске қосу жос­парланып отыр. Ел Тәуелсіздігінің 25 жылдығына тарту етілгелі отырған 25 нысанның 2-уі – 600 орындық, 9 ны­саны – 300 орындық болса, қалған 14 бі­лім мекемесі 100 және 200 балаға шақ­талған. Негізінен, Сайрам, Са­рыағаш, Қазығұрт және Мақтаарал аудандарында орналасқан білім орындары пайдалануға берілгенде өңіріміз­дегі 6,5 мыңнан астам шәкірт жаңа мектептерде сауат ашып, тәрбиеленетін болады. Облыс әкімдігі баспасөз қызметінің мәліметіне жүгінсек, жыл басынан бері 67 білім беру нысанының құрылысы жүріп, оның бүгінге дейін 13-і ел игі­лігіне жұмыс істеуде. Яғни Бәйдібек, Сайрам, Төле би, Түлкібас, Мақтаарал аудандары мен Шымкент, Түркістан, Арыс қалаларында пайда­лануға бе­рілген 150, 200, 300 және 600 орындық мектептер мен 280 орындық бала­бақ­шалар аймақтағы білім сапа­сының жақ­сарып, арта түсуіне ықпал етуде. Мұ­нан бөлек, жыл соңына дейін 600 оқу­шыға шақталған 1 мектеп есігін ай­қара ашса, іргетасы қаланып жатқан 28 ғимарат келесі жылы пайдалануға бе­рілмек. Еліміз егемендік алған ширек ғасырда медицина саласы да бір­та­лай жетістіктерді бағындырды. Ден­сау­лық сақтау ұйымдарының ма­­те­­­риалд­ық-техникалық базасы жаңарып, медицина ұйымдарының жабдықталуы 25,3 пайыздан 65,35 пайызға дейін өсті. Осы жылдар ішінде 347 жаңа нысандар салынып, облыстық деңгейдегі нарко­ло­гиялық аурухана, салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы, кар­дио­логия­лық орталық, облыстық балаларды оңалту орталығы, «Мейірім» оңалту ор­та­лығы, «Ана мен бала» оңалту орталықтары ашылды. Ал «100 мектеп, 100 аурухана» бағдарламасы ая­сында облыстық қан орталығы, Шымкенттегі № 3 емхана, Шымкент және Түркістан қалаларында 2 балалар ауруханасы мен Төле би ауданында Ленгір қалалық ауруханасы емханасымен салынып, пай­далануға берілді. Сонымен қатар, Тәуелсіздік алған 25 жылда облыс хал­қының жалпы өлім-жітім көрсеткіші 6,9-дан 5,5 дейін төмендесе, ана өлімі 7 есеге, нәрестелер өлім-жітімі 3 есеге дейін азайған.

Аудан, шалғай ауылдарды сапалы ауызсумен, газбен қамтамасыз ету, жақ­сы тұрмыстық жағдай жасау мақ­сатында атқарылған және жүзеге асырылып жатқан жұмыстар көп. Жер­гілікті тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамту да басты назарда. Бір ғана мысал, 110 мың халық тұратын Түлкiбас ауданы «көгiлдiр отынмен» 100 пайыз қамтамасыз етiлген республикадағы бiрден-бiр аудан. Бұл ел тәуелсiздiгiнiң 25 жылдық белесiнде жеткен жетiстiк­тiң бiр нышаны. Ауданда газбен қамта­ма­сыз ету жұмыстары толығымен аяқ­­та­лып, қасиеттi Рамазан айында елдi ме­кендердiң бәрiне «көгiлдiр отын» бе­рiле бастады. Таулы аймақта орна­лас­қан Келтемашат ауылдық окру­гiндегi Дәубаба-1, Дәубаба-2, Төрткүл ауылдарына облыстық бюджеттен 2014 миллион теңге қаржы бөлiнiп, 1145 үй бұрын-соңды болмаған осындай игi­лiкке қол жеткiзiп отыр. Жалпы, ауданда соңғы 5 жылда 3 елдi мекенге газдан­дыру жұмыстары жүр­гiзiлген. Ал Түл­кiбас поселкесiнде «Бәйтерек-4» ЖШС-нiң көкөнiстi қалбырлау және өң­деумен айналысатын өндiрiстiк базасында жылына 1,5 мың тонна көкөнiс өнiмдерiн қал­бырлап шығаратын цех жұмыс істеуде. Цехтың жобалық құны 115 миллион теңге. Оның 55 миллион теңгесi серiк­тестiктiң қаржысы, 60 мил­лионы «Биз­нестiң жол картасы – 2020» бағ­дар­ламасы бойынша қарас­тырылған. Мұнда 35 жергiлiктi тұрғын жұмыспен қамтылған.

Облыс әкімі Бейбіт Атамқұлов қыз­метке кірісіп, жергілікті жағдайға қа­ныққан соң қарамағындағыларға қа­рата: «Біз жұмылған жұдырықша, ко­манда болып жұмыс істеуге тиіспіз. Ал­дымызға қойған мақсатымыз бар, ол Оңтүстікті бұдан да биік дәрежеге көтеру», – деген болатын. Елбасы тапсырмаларын орындау, Жолдаудан туын­даған міндеттерді жүзеге асыру бағытында басқарма басшылары мен аудан әкімдеріне қатаң талап қойған облыс басшысы араға уақыт сала бір­қатар кадрлық өзгерістер жасағаны мәлім. Ол өзгерістердің қаншалықты дұрыс жасалғанын уақыт көрсетер. Дегенмен, барлық кадрлық өзге­ріс­тердің Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың бес институционалдық реформаны жүзеге асыру жөніндегі 100 нақты қадам – Ұлт жоспары аясында жүргізіліп жатқаны аян. Жаңадан қа­былданған «Қазақстан Республи­ка­сы­ның Мемлекеттік қызметі туралы» Заңда мемлекеттік қызметтің мансап­тық моделін қалыптастыруға айрықша көңіл бөлінді. Енді төменгі лауа­зым­дарға кандидаттарды іріктеу және одан әрі лауазымдық өсу іскерлік қасиет­теріне байланысты айқындалады. Мемлекеттік қызметке үміткерлер үш сатылы іріктеу жүйесінен өтеді. Қыз­мет­тік саты ең төменгі лауазымнан бас­талады. Ал одан әрі жоғарылау үшін тө­менгі лауазымда жұмыс өтілі болуы ке­рек. Ерекше айта кетерлігі, мем­лекеттік қызметшілердің мансаптық жоғарылауы тек қана конкурс арқылы жүргізіледі.

Кадр тазалығы, ашықтық – облыс әкі­мі Бейбіт Атамқұловтың қызметке кел­геннен бері қолға алған бірегей мә­селелерінің бірі болғанын айтушылар аз емес. Сарыағашта шегірткенің қап­тап кетуі салдарынан аудан әкімі орын­басары жұмыстан қуылғаны да өзгелерге сабақ болғанын айтушылар бар. Аймақ басшысының «Нұрлы жол» бағдарламасын орындауда құрылыс нысандарының нормасын бұзған және кестеден кешіккен Түркістан, Қазығұрт және Сарыағаш аудандары мен Шымкент қаласы әкімдерінің жұмысын сы­нағаны да ел есінде. Мемлекеттік қыз­меттерді көрсету саласына көңілі тол­май, Түркістан қаласы әкімінің жұ­мысын назарға алып, осы сынды ол­қылықтарға жол берген лауазымды тұл­ғаларға тәртіптік шаралар қабыл­дауды жүктеген облыс басшысының «мемлекеттік қызметті сапасыз ат­қар­ған әкімдерді жұмыстан босату керек», деген ескертуін де әкімдер ұмыта қойған жоқ. Қалай болғанда да, кәсіби мемлекеттік аппаратты қалыптастыру­дың ең қажетті алғышарты болып табылатын жаңа кадр саясаты бағытында ауқымды іс-шаралар қолға алынды. Мысалы, республикамызда алғаш рет облыстың атқарушы органдары үшін бірыңғай персоналды басқару қызметі құрылды. Сондай-ақ, Әдеп жөніндегі уәкіл тағайындалды. Мемлекеттік қыз­­метте сатылап өсу және орналасу ме­ритократия мен жариялылық қа­ғи­даттарына сәйкес болуы тұрақты ба­қылауға алынды. Бос лауазымға конкурстар ашық түрде өткізіліп жатыр. Сонымен қатар, «Кадрлардың алтын ре­зерві» қалыптастырылуда. Осы тұр­ғыда, президенттік «Болашақ» бағ­дарламасы аясында білім алған және Мемлекеттік басқару академиясын бітірген белсенді, отансүйгіш жастар мемлекеттік қызметке тартылуда. Осын­дай түлектердің қатарынан ірік­телген 12 азамат облыстағы басшылық лауазымдарда жұмыс істейді. Яғни жас мамандар аудан, қала мен ауыл әкім­діктеріне жолданып, «меритократия» қағидасы негізінде сатылай жұмысқа қабылдау бағытында жұмыстар ат­қа­рылуда. «Мемлекеттiк қызметшiнiң басты мiндетi – Отанға адал қызмет ету. Қашанда халқыңа қызмет ету – зор бақыт, мерейлi парыз. Қазiр кадр саясаты бағытында тың өзгерiстердi ен­гiзiп жатырмыз. Негiзiнен маман таң­дауда басты үш қағидатқа сүйенетiн бо­ламыз. Олар – отансүйгiштiк, кәсi­билiк және адамгершiлiк. Осы үш қағи­дат бойынан табылатын үмiткерлер мемлекеттiк қызметшi деген мәртебеге ие болып, мансаптық өсуiне жол ашылады», – деді алқалы жиындардың бі­рінде облыс әкімі. Сондай-ақ, облыс бас­шысының мемлекеттік басқару ісі­не әйел адамдарды да көптеп тарту на­зарда болатынын мәлімдегені ұмы­тыла қойған жоқ. Айта кетелік,
Б.Атам­құлов қызметке келгеннен кейін өт­кен депутаттар сайлауы нәти­жесінде халық қалаулыларының 40 пайызы жаңарды.

Бүгінгі таңда бүкіл ел талқылауынан түспеген жер мәселесі де облыс әкімінің назарында. «Жер туралы кодекске» ен­гiзiлген өзгерiстерге мораторий жарияланып, республикалық деңгейде комиссия және облыстық әкiмдiктер жа­ны­нан қоғамдық кеңестер құрыл­ғаны мәлім. Оңтүстiк Қазақстан облысынан қоғамдық кеңестiң кезектi отырысында тұрғындарға жерге қа­тысты деректер ашық айтылып, бір­қатар сауалдар бойынша пікір алмасылды. Өңiрде 6 млн. 777 мың 500 гектар ауыл шаруашылығы жерi бар. Соның 934 700 гектары – егiстiк, суар­ма­лысы – 462 600 гектар, 5 млн. 647 800 гектары – жайылымдық, 888 900 гектары – шабындық, 27 100 гектары – көпжылдық екпелер. Облыс бойынша 82 457 шаруа қожалығы тiркелген. 2 млн. 600 мың гектар жер (546 100 гектары егiстiк) солардың иелiгiнде. Одан басқа 3782 заңды тұлға 1 млн. 918 мың 800 гектар жерге (оның 312 мың гектары егiстiк) ие. 2015 жылғы түгендеу жұ­мыстарының нәтижесiнде өңiрде 315 мың 100 гектар ауыл шаруашылығы жерiнiң пайдаланылмай жатқаны анық­талған. Оның 77 200 гектары тәлi­мi егiстiк, 38 900 гектары суармалы егiс­тiк және 199 100 гектары жайы­лым­дық жер. Бұл алқаптар Сарыағаш (89,5 мың гектар), Отырар (44 мың гектар) аудандары мен Түркiстан (36 200 гектар), Арыс (28 400 гектар) қалаларында игерiлмей отыр. Мәлiметке сүйенсек, облыста 76 700 гектар егiстiк игерусiз жатыр. Негiзгi бөлiгi Бәйдiбек ауданына (57 200 гектар) тиесiлi. Отырар (13 400 гектар), Ордабасы (11 400 гектар), Шардара (4700 гектар) аудандарында да игерiлмеген жер жеткiлiктi. Жалпы, облыс бойынша 2 млн. 906 мың гектар қосалқы жер бар, яғни резервте тұр.

Облыс әкімі сол жиында жерге қа­тысты проблемаларды кездейсоқ бiреу­лерден емес, тiкелей сала маман­дары­ның өз аузынан естігенін жөн екенін айтып, билiк өкiлдерi күнi бойы жұ­мыс­та тек қағазға қарап шұқшиып отыра бермей, халықпен кездесiп, мұң-мұқтажын бi­лiп отыруы тиiс екенін ескертті. Әсi­ресе, жайылым мәселесiнiң ортақ пай­д­алануда болуының маңыз­дылы­ғына ерекше тоқталған өңiр бас­шысы, жайылымы тапшы елдi мекен­дердегi жағдайларды зерделеу жұ­мыс­­­тарын жүргiзудi заң аясында ше­шудi тапсырды. Сол жиында кел­тірілген деректерге сүйенсек, Оңтүстiк Қазақстан облы­сында жердiң бiр метрi де шетел азаматына сатылмаған. Ал Отырар ауданында Қазақстан мен Бiрiккен Араб Әмiрлiктерi кәсiп­кер­лерiнiң бiр­лесiп ашқан кәсiпорны жұмыс iстейдi. Оның иелiгiне 100 гектар жер жалға берiлген. Онда араб елiнен келген мамандар жабайы таби­ғатта саны азайып бара жатқан дуадақ құсын өсiрумен айналысады екен. Аталған кәсiпорын ауданда тiркел­гендiктен, салығын сонда төлейдi. Сол секiлдi «Альфа» деп аталатын қазақ-араб бiрлескен компаниясы Төле би ауданы Қасқасу ауы­лын­дағы тау бөк­терiнен 1,3 гектар жердi жалға алып, туристiк бизнестi дамытуда. Мұнда да негiзiнен жергiлiктi халық жұмыс iстейдi. Алдағы уақытта жер мәселесi бойынша қоғамдық кеңес­тiң мүшелерi аудандарды аралауды жоспарлап отыр. Елбасының би­лiк­тегiлерге «кабинетте отыра бермей, ел­дiң арасына барып, халықтың жағ­дайын көзбен көрiңдер» деген та­п­сырма­сы осылайша Оңтүстiкте нақты iспен жүзеге аспақ.

Еліміздегі жетістіктер ұлттық және ұлтаралық бiрлiк пен конфессияаралық келiсiмнiң жемiсi екені мәлім. Алдағы уақытта да осынау ынтымақ пен бiрлiк­тi көздiң қарашығындай сақтау маңыз­ды. Бұл орайда, оңтүстікте «Ырыс алды – ынтымақ» қоғамдық форумын өткізу дәстүрге айналған. Бұл форум – жай ға­на пiкiр алмасып қана қоятын жер емес, құрамында 515 мүшесi бар өңiрдегi ең беделдi қоғамдық платформа.

«Халқымызда «Қариясы бар елдiң – қазынасы бар» деген даналық бар емес пе?! «Ырыс алды – ынтымақ» фо­ру­мы сол қазынаны тиiмдi пайдалану­дың жолы, өмiрлiк тәжiрибесi мол, терең пайым-парасатқа ие аға буын өкiл­дерiн елдiк мақсатқа жұмы­л­ды­ра­тын тиiмдi тәсiл. Өйткенi, осындай ке­лелi басқосуларда елдiк, қоғамдық мәселелердi ашық талқылап, кемшiлiк пен қателiктi тiке айтып, жөнсiздiкке жол бергендердi тезге салу – қазақтың өзiн-өзi емдеуiнiң қанға сiңген дана дәс­түрi. Бұл – ақсақалдар мен жалпы зия­лы қауымның қашанда абыройлы мiн­детi болған, – деді биылғы форум жұмысы барысында облыс әкімі. – Бү­гiнде елiмiз дамудың белгiлi бiр саты­сынан өтiп, жаңа деңгейге көтерiлдi. Тәуелсiздiктiң алғашқы жылдарын­дағыдай емес, әлеуметтiк-экономи­ка­лық мәселелермен шектелмей, руханият саласындағы бiраз мәселелерге де көңiл аудара бастадық. Солардың бiрi де бiрегейi – ұлттық құндылық­тары­мыз­ға оралып, салт-дәстүрiмiздi жаң­ғыр­ту. Өйткенi, жыл өткен сайын кү­шейiп келе жатқан жаһандануға, сыртқы мәдени экспансияның әсерiмен орын алып жатқан рухани құлдырауға, дiни экстремизм мен лаңкестiкке қар­сы қоятын бiрден-бiр күшiмiз, ол – бiздiң ұлттық дәстүрiмiз. Сол себептен, бiз өзiмiздiң салт-дәстүрiмiзге, ұстанған әдет-ғұрыптарымызға дұрыс көзқараста болуымыз керек.

Кезекті форумда халқымыздың салт-дәстүріне қатысты ой-пікірлер мен ұсыныс-тілектер ортаға салынған болатын. Той да, дін де әңгіме болды. Кейiнгi кезде жат дiни ағымдардың ықпалы сезіле бастағаны мәлім. Форумда бұған қоғам болып қарсы тұру қажеттілігі айтылды. «Дiн мен дәстүр қазақ жастарын бақталастыққа, даң­ғазылыққа, фанатизмге емес, үлкендi сыйлауға, Отанды сүюге, адамгер­шi-лiк­ке тәрбиелеуi керек. Жастарымызды кiтап оқуға, заманауи бiлiм алуға баулып, қазiргi заманғы озық технологиялар мен әлемнiң кiлтi болып отырған ағылшын тiлiн меңгеруге шақыруға тиiспiз, – дейді Б.Атамқұлов. – Әрбiр қа­зақ жасы өзiн ұлтжандымын деп ұғынып, өн-бойындағы ұлттық намысын жоғары қоюы керек. Елiмiздiң бей­бiтшiлiк аспанында қазақ жастары тәуелсiз елдiң айқын мақсаттарымен жi­герленiп, тек қана алға ұмтылуына бар­лығымыз атсалысуымыз қажет. Ел се­нiмiн, үмiтiн ақтау – жастардың қо­лында».

Айтпақшы, бүгінде Оңтүстік Қа­зақстан облысында «Ел Тәуелсіздігінің 25 жылдығына 25 игі іс» шарасы бас­талды. Өңір басшысы Б.Атамқұловтың бас­тамасымен өтіп жатқан бұл игі іс шең­берінде түрлі айлық шаралар ұйым­дастырылмақ. Мысалы, «Дені сау­дың – жаны сау», «Әлеуметтік қолдау», «Отбасын қолдау», «Бірлігі жарасқан Тәуел­сіз Қазақстан!» және «Игі іс жа­сауға асық» атты бес түрлі айлық шаралары кезінде барлық салалар бойынша желтоқсан айына дейін игі істер ұйымдастырылып, өткізілетін болады. Мұндағы мақсат – еліміздің Тәуелсіздік жылдарында еңсе тіктеп, азат елге ай­налған халқымыздың қуа­нышына ор­тақтасып, әрбір қазақ­стан­дықтың ме­р­екені сезінуіне атсалысу.

Абылайхан ЕСІМБАЕВ.
Оңтүстік Қазақстан облысы.

 

ПІКІР ҚОСУ