Бояу сырын ұққан
11.08.2017
941
0

Ол тірі аңыз еді. Сабыр Мәмбеевтің «Тауда» (1957) атты жұмысы Шығыс халықтарының (Мәскеу) өнер мұражайында, ал «Киіз үй» (1958) туындысы Третьяков галереясының жеке жинағында орналасқан.

Суретшінің жайлы және тыныш­тық орнаған кештері, «Киіз үй» кар­ти­на­сын­дағы сезімтал көрініс – қазақ көр­­кемөнерін дамыта түсті. Бұл туынды, тіпті, «Жастық» жур­на­лын­да жарияланды және автордың жо­ғары ше­берлігі, оның бірегей көркем стилис­тикасы Қазақстаннан бөлек, басқа елдерде де кеңінен танымал болды. Тамаша суретші-лирик Сергей Ге­расимов «Тауда» және «Киіз үй» жұ­мыстары жайында 1958 жылы Мәскеуде өткен қазақ өнерінің Онкүндігінде: «С.Мәм­беевтің полотнолары туған хал­қының болмысының қуанышына толы. Бейнелеу мәнері өзгеше атмос­фераға толы, сәнді болып келеді, олар жа­рықпен, күнмен, ашық түстермен то­лық­тырыл­ған… ұлттылығымен қа­тар өзінің эмо­ционалдық саптарымен заманауи болып келеді», – деген еді.
Кенбаев пен Телжанов бәйгелерінің ди­намикаға толы композицияларынан Мәмбеевтің айырмашылығы – онда қозғалыс жоқ, барлығы тыныштықта. Оның көркем тілі – қазақ мен­талитетін пайымдау идеясы; мең­зей қараудың жай-күйі, далалық өмір салтын ұстану­ға тән қасиет.
Мәмбеев – қазақстандық колорис­тердің ішінде өте сезімталы. Елуінші жылдардың ортасында Қазақстанда кескіндеменің жаңа кезеңі басталады, ол сол кездегі көркем оқу орындары Мәс­кеу мен Ленинградтан үздік білім алған талантты жастардың келуімен байланысты.
Ленинградта оқуы аяқтағаннан кейін, ұзақ жылдар бойы туған жерін сағы­нып келген суретші бірнеше кар­ти­на жазады. Қаламгер қазақ ауы­лы­ның өмірін, сұлулығы мен даналық бол­мысын шығармаларында ерекше көр­сетіп береді. «Көктем» (1964) туын­ды­сындағы ашық және қара дақты түс­тердің қоз­ғалысы мен статикасы, жасыл ал­қаптың нәзіктігі мен күміс шөптердің фактурасын беріп қана қоймай, дала сұлулығына деген ұста­нымды махаббатын кенеп бетіне түсірді. Сонымен қатар, тақырыптық суреттермен бірге, Мәмбеев портрет­терді де жазады, оның қылқаламына көптеген тамаша образдар тиесілі.

Клара Исабаева,
Қастеев атындағы өнер музейіндегі баспасөз қызметінің жетекшісі.

ПІКІР ҚОСУ