Алматыдағы Арқа үні
18.11.2016
887
0

Биыл – Тәуелсіздігіміздің 25 жылдығы. Егемен ел ұрпақтары ұлы бабалар есімдерін өлмес шығармаларға арқау етіп, өнегелі іс тындырды. Соның бір мысалы, Құрманғазы атындағы қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптары оркестрінде Елубай Өмірзақов атындағы Қостанай облыстық қазақ ұлт-аспаптары оркестрінің көркемдік жетекшісі әрі бас дирижері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, шет елдердегі бәсі биік өнер бәсекелеріне тайсалмай түсіп, Алаштың атын аспандатып жүрген дарын иесі, дәулескер күйші Назымбек Молдахметовтің «Алтын дән даласының асқақ үні» атты концерті өтті. Кеш иесі дирижерлік еткен, Құрманғазы атындағы қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптары оркестрінің қатысуымен өткен бұл концерттің тізгінін ҚР мәдениет қайраткері Тұрарбек Қайралиев ұстады.

Назымбек Молдабекұлы ал­ға­шын­да Арқалық музыка учи­лище­сінде күйші Тұрсынбек Әл­ма­ғам­бетовтің домбыра класында тәлім ала­ды. Өнер жолын қуған талапты жі­гіт 1985 жылы Құрманғазы атын­дағы конверваторияға қа­был­да­на­ды. Қасиетті ордада талантты боз­ба­лаға дәулескер домбырашы, про­­фессор, өнер зерттеушісі
Т.Мер­­ғалиевтің шәкірті болу ба­қыты бұйы­рады. Оқи жүріп Құр­ман­ғазы ор­кестрінде қызмет етті, Қаршыға Ах­медияров, Айтқали Жайым, Орын­бай Дүйсендердің алдын кө­ріп, шеберлігін шыңдады. Тәуел­сіз­діктің алғашқы жылдары дарынды домбырашы қазақ өнері тұншығып жатқан Қостанайға бет алды. Онда ұлт өнерінің жандануына үлес қос­ты. Көптеген музы­калық шығар­ма­ларды өзі жетек­шілік ететін қа­зақ ұлт-аспаптары оркестріне лайықтады.
Концерт шымылдығы кеш иесі ди­рижерлік жасаған Құрман­ға­зы­ның «Серпер» күйімен ашылды. Бұ­дан кейін азат елімен сағын­ды­рып барып қайта қауышқан Алаш арыстарының рухына арналған Қайыр­жан Мақановтың «Сағы­ныш» атты туындысымен жалғас­ты. «Сағыныштың» авторы кеш ие­сі Назымбек Молдахметовтің ұс­та­зы екенін айта кеткен жөн.
Қостанай оркестрінің шоқтық­ты шығармаларының қатарында «Шақ­шақ  Жәнібек» туындысының орны ерекше. Кеш барысында Ер­мұ­рат Үсеновтің аталған туындысын Назымбек Молдахметов орындап, көпшіліктің қошеметіне бө­­­ленді. Өнер иесінің жетекшілік етуі­мен оркестр Айтқали Жайы­мов­тың «Думанды Тобыл» шығар­ма­сын тарту етіп, туған жерге деген тағ­зымын әсерлі күймен жеткізді. Ахмет Жұбановтың туындысы «Көк­тем» де нақышына келтіріліп орын­далды.
Кештің «Алтын дән даласының ас­қақ үні» деп аталуында ғажап үн­­дестік бар. Құнарлы өлке тұлға­лы ұлдарға да бай. Олардың әрқай­сы­сын жырға қосып айту бүгінгі ұр­пақ парызы. Ел ардақтылары ту­ралы айтқанда қа­зақтың тұңғыш ғалымы Шоқан Уә­лихановты айтпай кету мүмкін емес. Шоқанды жас күнінде жең­ге­лері «Кербезім» деп еркелеткен екен. Осы бір дерек­тің өзі «Кер­бе­зім» атты керемет туындының дү­ние­ге келуіне ықпал етті. Кезек Ш.Күмісбектің «Кербе­зім» шығар­ма­сына берілді.
«Өнердің тілі бір» демей ме, қа­зақтың домбырасын серік етіп, күй­лерімен сусындап өскен дарын иесі шетел классикасын да терең мең­герген. Н.Молдахметовтің Римс­кий Корсоковтың «Пляска Ско­морохов», Л.Андерсеннің «Поездка на Санях» шығармаларын оркестрге лайықты етіп дайындауы сүйсіндірмей қоймайды.
Кештің ерекшелігі, қазақ дала­сының әр түпкірінен өнер иесін қол­дауға өнерпаз достары, әріп­тес­тері қатысты. Мәселен, Қы­зылорда об­лыстық филармониясындағы ұлт-аспаптары оркестрінің бас дом­бырашысы Әлімжан Әбса­дық «Бұғының күйі» туындысын орындаса, Елубай Өмірзақов атындағы Қостанай облыстық филармо­ния­сы­ның қобызшысы Батырбек Бай­назаров Ықыластың «Қазан» күйін тарту етті. Кеш қонағы ретінде­ сек­сен­інші-тоқсаныншы жылдары Тор­ғай облысының өнерін асқақ­татқан өнерпаз Сұлтанбек Молдахметов қатысып, Шал ақынның тер­месін орындады. Шәмші Қал­дая­қов атын­дағы халықаралық байқаудың лау­реаты Жанатбек Қадыров «Ар­қалықтың ақ таңы», композитор Ба­қытжан Сәуекенов­тің «Дала­ның ару қызы» әндерін орындап, көпшілік көңілінен шықты.
Кеште Италия, Австрияда өт­кен халықаралық байқаулардың лау­реаты Гүлмира Үмбетова та­мыл­­жыта шырқаған Серікбай Ос­пановтың  сөзіне  жазылған Ермұрат Үсеновтің «Арақарағай-Арман-ай» әні мен Кальман­ның «Ария Сильвы» шығармасын көрермендер ерек­ше ықыласпен қабылдады.
Халықаралық байқаулардың лауреаты Береке Еңкебаева, Елизавета Мызина кешті әсем әнмен әрлеп, өнерлерін ортаға салды. Қа­рағандыда өткен жас музыканттар фестивалінің  лауреаты, Жазира Қа­­лиева Е.Нұрымбетовтің «Ба­л­дыр­ғанын» сазсырнайда  сызылтты.
Өнер иесін «Қазақ газеттері» ЖШС-нің Бас директоры-Редак­тор­лар кеңесінің төрағасы Жұмабек Кен­жалин құттықтап, ақжарма тіле­гін жеткізді. «Қостанай облысынан келіп тұрған Назымбектің шығармашылық кеші өте жақсы деңгейде өтті. Бұлай болатынының да негізі бар. Өйткені, Торғай, Қос­танай өңірінен кешегі өткен үлкен сазгерлер Бақытжан Байқада­мов, Әбі­лахат Еспаев ағаларымыз,  Қайыр­­жан Маханов, Қазыбек Әбе­нов, Айтбай Мұздаханов, Қа­ли­бек Дербісалин, Бақытжан Сәуекенов, Мейрамбек Қабышев, Ғазиза Жұ­макенова, Болат Хамзин, Анар Мұз­даханова секілді респуб­ли­ка­мызға танымал өнер тарландары бо­лып шыққан. Қасиетті топы­рақ­тың киесі Назымбекке де дарыған» деп шығармашылығына табыстар тіледі. «Қазақ газеттері» ЖШС-нің аты­нан арнайы диплом табыстап, сый-сияпат жасады. Белгілі компо­зитор Ермұрат Үсенов те кеш иесіне жылы сөзін арнады.
Сонымен бірге, Зәмзәгүл Әбді­ға­парова «KAZGOR» жобалау ака­демиясының атынан құттықтауын жеткізді. Ал Құрманғазы атындағы қазақ мемлекеттік академиялық ха­лық аспаптары оркестрінің ди­рек­торы Нұрғиса Дәуешов мұндай кештер өңіралық мәдени-рухани байланысты нығайтатынын атап өтті.
Концерт соңында Назымбек Молдахметовтің жетекшілігімен «Са­рыарқа» күйі орындалды. Кеш иесі жиналған өнерсүйер қауымға ал­ғысын білдірді.
А.ИСЛӘМБЕК.

ПІКІР ҚОСУ