Тахауи Ахтанов. Күй аңызы
10.07.2021
3092
23

(Әңгіме)

Екі салт атты адырдың басына желе-жортып шықты да, аттарының басын іркіп, алақан астынан алысты шолды. Төмен қарай көлбеп бара жатқан кең жазықтың шетінде мұнартып оқшау тұрған жалаңаш тау көрінді.

– Анау Ипан тауы ғой, – деді жас жігіт  қамшысымен нұсқап. Жас жігіттің дауысы аңсағанын көргендей қуанышты шықты. Оның астында – жалын өрген қылаң бесті. Үстінде – өңіріне зер ұстаған көк мақпал камзол, талдырмаш белін қызыл үдері белбеумен қынай буған, басында – төбесін көк  мақпалмен тыстаған құндыз бөрік. Тек ер-тұрманы ғана жұпынылау. Бір кезде көк сауырлап жез шегені тізілте қаққан ері басқа біреудің астынан ауысқан сияқты, әбден тозып, бояуы оңып, жарғақтанып кеткен. Ердің артындағы ұзын қызыл қоржыннан шекпен қап кигізген домбыраның мойны шығып тұр. Оның қасындағы күрең атты – жасы елуді алқындырған, әдемі дөңгелек қара сақалды, биік дөңес мұрынды, кішілеу өткір қоңыр көзі биік қабағының астында терең ұялаған, қағылез кісі. Бұл осы өңірге аты кең жайылған Естемес күйші еді. Ол маңдайына тосқан қолын түсіре берді де, етсіз салалы саусағымен қамшысының ұшын қағып алды.

– Бұл маңдағы ауыл көшіп кеткен-ау, – деді Естемес ойланғандай болып.

– Неге? Ауыл ылдида – Ипанның етегіндегі қайнарда болар, –  деді жас жігіт.

– Қыбыр еткен бір қара көрінбейді. Бұл ауылдың малы әрі Ипан аспай, Бергі осы бозда жайылатын еді ғой.

Жаңа ғана Ипанды көргенде балапандай талпынып   сергіген жас жігіт енді басылып қалды.

– Ие, мал көрінбейді, – деді ол дауысы солып.

Естемес жас жігітке өңі жылып, есіркей қарады.

– Шаршадың білем, ә? Оқасы жоқ, ел болмаса да, қайнарда ат шалдырып, тыңайып алармыз. – Ол сәл күрсінгендей болды… – Күйшінің өмірі осы. Қамшыны тастай беріп, домбыра ұстайсың. Домбырадан босап кетсе, қолың тағы да тізгінде болады, солай, Оразымбет шырағым. Ал аттың терін басайық.

Енді екеуі асықпай, аяңмен келеді. Естемес қайтадан сөз бастады:

­­­­­­– Қарағым Оразымбет, маған ергеніңе жыл болып қалды. Құлағың сақ, қолың жүйрік жігітсің. Түбі, жақсы күйші сен боларсың. Бірақ  күйімді үлгі етсең де, менің өмірімді үлгі етпе. Жас елуге келді. Менің өмірім тұрлаусыз болып барады. Қанша ел көрсем де, жер көрсем де, қайтып оралар бір қазығым жоқ. Жар сүймей, бала сүймей кетіп барам. Енді бір айналғанша қарттық келеді. Нағыз от  басының жылуын аңсайтын кез сонда болар.

Естемес ауыр күрсініп қойды. Оразымбет ұстазын аяп кетті. Қабағы кірбеңсіз, көңілі ашық көрінген ұстазың іштей кемірген зор уайым бар екен.

– Сізге қарттық қайда, Еске! Әлі де біреуді айттыруға болады ғой. Алпыстағы Түлкібай да былтыр қыз алған жоқ па? – деді ол ұстазының көңілін  аулап.

Естемес ащы мырс етті:

– Аңғыртсың-ау әлі. Немді көріп құда түсем?! Күйге қыз берген қазақты әлі көргенім жоқ.

Осы әңгімеден екеуіңнің де көңілі жүдеп, үнсіз келе жатты. Кенет суалып қалған жырада жалғыз нар көрінді.

Жолаушылар үйреншікті мал емес, жапанда жалғыз қалған адам көргендей әлденеден тітіркеніп, аттарының басын тежеп, іркіліп қалды.

Нардың түрі жүдеу, бүйірі солып, өркеші қамшылар жағына қисая бастаған. Тамыры қураған ағаштай семіп, кішірейіп бара жатқан ірі тұлғасы, күйіс қайырмай, қыбыр етпей тұрған мүсәпір бейнесі,   әсіресе телміре қараған жасқа толы үлкен мөлдір көзі екі күйшіге қатты әсер етті. Оразымбет үрпйіп қадалып қалған Естемеске бұрылды:

– Еске, дұға оқып жіберіңізші. Елсіз далада мал кейпінде жын-шайтан жүреді деуші еді. Өз сөзінің соңын көміп нар боздап қоя бергенде, Оразымбет «астапыралла» деп күбірлеп, кеудесін ұстады. Ішінен дұға оқып тұр ма әлде    айуанмен үнсіз тілдесіп тұр ма – Естемес бұған бұрылған жоқ. Нар аяғы жерге кіріп кеткендей  ырғала ауыр қозғалып бұрылды да, теңселе аяңдап кете берді. Төбе құйқаны шымырлатып, зарлап боздап барады.

– Ботасы өлген боз інген, – деп күбірледі Естемес атын тебініп қозғала беріп. Ойынан енді ғана сергіп, Оразымбетке бұрылды. – Көрмейсің бе, ботасы өлген ғой аруананың. Зары қандай ащы еді. Түйе деген жануар баласын адамнын артық жоқтайды.

– Мен қорқып  қалдым, – деп Оразымбет шынын айтты. – Киесі шығар жануар.

Естемес тағы да үндемей қалды: көзі өткір жылтырап, өңі қуқыл тартып, алысқа қарайды. Желе жортып кеткісі келген Оразымбет те оның өңіндегі құбылысты танып, атының тізгінін тартты.

Естемес аз уақыт үн шығармай іштей ыңылдап, толқып келе жатты. Кенет атының шылбырын Оразымбетке   тастай беріп, қолын кейін созып, қызыл қоржындағы домбырасын суырып алды.

Естемес домбыраның құлағын бұрап күйге келтіріп алып, машықты әуенмен  қағып-қағып жіберді. Епті ұзын саусақтар пернені жоғарыдан төмен бірнеше қайтара жүгіріп өтті. Бірақ мұның бәрі жаттанды сарын еді. Аздан кейін күйші қолы күрмеліп қалғандай бір пернені басып, жалғыз ішекті шерте берді. Белгісіз тың әуен дүниесінің табалдырығынан аттап өте алмай, қиналған түрі бар. Оразымбет те демін ішіне тартып, ұстазының дидарына ынтыға қарап қалған; жаңа бір күй  сарайының есігін ашқанша асыққан сабырсыздық бар өңінде. Ат жалына еңкейіңкіреп барып Естемес ырғалып,   кеудесін көтере беріп, тың күйді бастап кетті. Майда ырғақты, жұмсақ әуен бояуы оңып кеткен шүберектей күзгі, қуқыл даланың үстінде қалықтай берді. Сәл бәсеңдеп барып домбыраның кеудесінен екі-үш ырғалып әрең суырылып көтерілді де, ар жағы мұңды сазға, майда ырғаққа ауысты.  Көңілі жүдеу бишараны жұмсақ алақынмен маңдайдан сипап, алыстағы бір болмашы үмітті нұсқағандай елес береді. Күй шым-шымдап ішке кіріп көңілді босатып, қабақ  астында қатып қалған жасты жібітіп, енді бір кез майда рахат самалымен желпіп   сергіткендей болады.

Оразымбет тарамыс денелі, қатқыл өңді, егде кісіден дәл осындай жүрек қылын шертетін  нәзік күй шығады деп ойламап еді. Ол ұстазының бетіне қарап, оны жаңа көргендей болды. Терең әжімді, ашаң жүзіне жастық балғын нұр жүгіріп, кішілеу өткір көзі дымқыл  тартып, Естемес  балқып тұр тұр екен. Салалы ұзын  саусағы буынсыз болып кеткендей, жібектей майысып, жыпылдап барады. Жаңағы бір  сезімтал майда  әуенді қайталап келіп, енді көтеріле бергенде, өрге шыға алмағандай тайғанақтап, күй сазы қайта шегінді. Тағы да бір-екі рет талпынып барып булығып қалды. Естемес ыза болғандай   домбыраны қатты бір қақты да, бұрылып артындағы қоржынға салып қойды. Күйге еліккен Оразымбет ұстазының қолынан ұстай алып:

– Еске, ар жағын! – деді дауыстап.

Естемес иіліп атының тізгінін қолына алды.

– Ай, шырағым-ай, мені қинайтыны да сол ар жағы ғой. Бұл өзі көптен көңілді тербеп жүрген бір күй еді. Дәл осы арадан аса алмай-ақ қойдым. Қашан кемеліне келтіргенше  күйді көп алдына салмаған жөн. Халықтың құлағын қажаған күйші күйден  садаға кетсін. Қашаннан әдетім: күйімді  әбден нақыштап алғанша жанға есіттірмеуші едім. Ең аяғы, қасымдағы жолдасым сенен де бүгіп, осы күйді оңаша толғап жүрдім. Жаңағы бір оқиғаның қозғап жібергені ғой. Ар жағын алып кетем бе деп едім… Әлі де бір түрткі жетпей жатыр-ау. – Естемес көңіл толқуын баса алмай аз бөгеліп, қайтадан   сөйлеп кетті. – Күй деген де ойдан туады. Қолың қанша жыпылдағанмен,   көңілің  қуыс болса, күй шықпайды. Жаңағы жарты күй осы жасқа келгенше ойланып-толғанып, түйгенім сияқты көрінеді өзіме. Қам көңілді жұбатсам деген бір арман еді. – Естемес ауыр бір күрсініп, ойынан қалт сергіді. – Нарымыз ұзап кетті ғой. Кәне, сол ойсылқараның соңынан ерелік, бір қараған жеткізер, – күйші атын тебінді.

Нар соғынан «әудем» жер еріп отырған екі атты Ипан тауынан бергі ылдидағы қайнарда жұпыны ғана жалғыз қараша үйді көрді. Нар үйге жеткенде басына үкілі тақия киген, талдырмаш денелі қыз шығып, бұйдасын шешіп, есік алдындағы қазыққа байлады. Екі атты да сау етіп келіп, «қарбалас-ау» деп аттан түсті. Қыз бала қаймықпай жолаушылардың қасына келіп, ізетпен үйге шақырып, Естеместің тізгіні алып, белдеуге өзі байлады.

– Әкемнің ұлы жоқ, айып етпеңіздер, – деді дауысы сыңғырлап.

«Даусының әсемін-ай, құлақты қытықтап барады. Әрі еркін, әрі ибалы, мінезі де  оңды екен», – деді Естеміс ішінен.

Түндігі бүркеулі қара көлеңке үйдің ішінд жалғыз шалдан басқа адам жоқ екен. Ол орнынан тұрып қонақтардың   сәлемін алып, екі күйшіні төрге отырғызды.

– Жаңыл-ай, қалқам, түндік ашшы, – деп дауыстады.

– Ал жол болсын, шырақтарым?

– Әлей болсын! Біз ел аралап жүрген күйші боламыз. Менің есімім – Естемес. Мына жігіт – Оразымбет күйші.

– Өзім де шырамытып отыр едім. Ана жылы ел осы қайнарда отырғанда екі күн күй тартып құлақ құрышын бір қандырып кетіп ең-ау.

Осы кезде Жаңыл кіріп, төменгі жаққа келіп отырды. Естемес қабақ астынан қыздың тұлғасын шолып өтті. Жасы он алты-он жетілер шамасында болар. Қою қара қасты, мөлдіреген қара көзді, дөңгелек жүзді, қара торының сұлуы екен. Үстіндегі жалаң көк көйлегі тозған. Шынтағындағы білдіртпей салған жамауын да күйші көзі шалып қалды. «Әттең үлде мен бүлдеге ораса, жанып-ақ кетер едің-ау», – деп қойды Естемес ішінен. Шал арғы ел, бергі   елдің хабарын сұрастырып отырғанда да, күйші пейілі түсіп, сөз арасында қызға қарай берді. Тіпті бұл үйдің жолаушыларға сусын ұсынып, қазан астына от жағуды ұмытып кеткені де есіне келмеді.

Шал аз уақыт тұйықталып, төмен қарап отырды да, бір кезде басын көтеріп алып:

–  Естемес шырағым, – деді. – Өлімнен ұят күшті. Сен келгенде бір тостаған сусын тауып бере алмай, жерге қарап отырмыз.

– Жоқ ақсақал, сіз қиналмаңыз.

– Неге қиналмаймын, қарағым. Биылғы жұт елді титықтатып кетті ғой. Арқалайтын да, асырайтын да жалғыз нарымыз анау жатқан. Ауыл көшерде бошалап кетіп, ботасыз қайтты. Суалып қалды. Қаңсытып, таңдайды кептіріп отыр, – деп шал ауыр күрсінді. Содан кейін қызына бұрылды. – Жаңыл қалқам, қайнардан су әкеліп бер. Қонақтар шөлдеген шығар. Жаңыл иіліп  тостағанмен су ұсынғанда, Естемес тағы да ұзағырақ қарады. Қыз көзіне көзі түсіп кеткенде, жүрегі бүлк ете қалды. «Сақалды басыммен сабырдан айрылғаным  қалай», – деп кейіді өзіне. Бірақ көңілі құрғыры әлденеге талпынып алып барады. Сонау бір жастық  шағы қайтып оралғандай еліге құмартады. Талайдан аңсағанын көргендей  көз жазғысы келмейді. «Атастырған адамы болмас, өйтсе шалды жұртқа тастап кетпейді ғой. Және ұзатылатын уақыты да жеткен ғой», – деп ойлады ішінен. Күйші    осы күнге дейін  аумалы-төкпелі халге түсіп, қыл үстінде тұрғандай қалтырайды. «Кім біледі, жер ортасынан асқанда тәңірінің сарғайтып барып бұйыртқаны осы болар», – деген де ойға тіреліп, қайта  ауытқиды. Көңіл     аптығын басу үшін Естемес домбырасын алып, ақырын шерте берді.

Ойланып қалған шал басын көтеріп алып, тағы да тіл қатты:

– Апырым-ай, осы мал жарықтықтың күйге   елігетіні болады деуші еді. Естемес шырағым, өнеріңді салып көрсең қайтеді?! Хақ тағала көз жасымызды көрсе, кім біледі, нарымыз иіп кетер. Салшы өнеріңді, қарағым. Қолымнан келсе, не сұрасаң да берейін.

– Не сұрасам да бересіз бе? – деп Естемес жалт етіп Жаңылға көз   тастады.

– Беремін, қарағым.

Жаңыл   сытылып үйден шығып кетті.

– Ақсақал, сіз де елде жоқ қолқа салып отырсыз. Мен  де елде жоқ қолға салайын. Осы күнге дейін жар сүймей келе жатыр едім…

Шал Естеместің қолқасын түсініп төмен қарап, ойланып қалды.

– Апырым-ай, мынауың шынында да елде жоқ қолқа екен, – деді ол сәлден кейін. – Ай, бірақ сен де бір азаматсың ғой. Баламды қор қылмассың. Сөзім сөз. Өнерің жетсе, тілегіңді бердім, қарағым.

Осы кезде Жаңыл  есіктен қарап:

– Екі күйші өнерлеріңді бірдей салыңдар, – деді.

– Мейлі болсын. Кәне, Жаңыл қарағым, нарыңды тұрғызып, шелегіңді тоса бер, – деп Естемес домбырасын ұстап орнынан тұрды.

Жаңыл нарды үйге жақынырақ әкеліп байлады. Шал тулақ алып шығып нардың алдына төседі. Естемес  «кепкен шандырыңды жібіте алар ма екем» деп сынағандай нарды шолып өтті. Түйенің  ендігі түрі манағы көргенінен бөлек. Балшықтан  құйғандай денесінде қыбыр еткен тірлік белгісі жоқ.  Басын манағы келген жағына бұрып, сонау алыс  адырға құрғақ, жансыз көзін қадап қатып қалған. «Апырым-ай, мына жануарды  жібіту  қиын болар», – деп секем алып қалды Естемес. Осы кезде Жаңыл келіп түйенің мойнынан құшақтап, басынан сипады.  Нар сонда ғана селт еткендей болды. Естемес көзі тағы да Жаңылға түсті. «Мал баласына осылай пейілің түскені… жас та болсаң, аса мейірбан боларсың», – деп ойлап, күйшінің іші жылып кетті. Жаңыл қарындағы шелегін алып, түйенің желініне тосып, саууға ыңғайланды. Күйшінің жіті көзі қыздың әр қимылын қапысыз бағады. Бай ауылда күң. Сауыншы аталатын еңбек әйелінің әр қимылында жарасымды ширақтық,  әсем ептілік барына сүйсіне қарайды. Жаңыл бұрылғанда байқады, қыз жүзін ай бетіндегі мұнардай бір мұң   шалып тұр екен. Естемес ішінен: «Қасымда тұрсаң да, алыстағы арманым екенсің, күй қанатымен қуып көрейін», – деп Жаңылға телміре  қарап сәл тұрды.

Күйші жүгіне беріп, «я сәт!» деп домбыраны қағып-қағып жіберді.

Жасы ұлғайып, қимылы ауырлап кеткен ұстазының жас жігіттей құлшынып шыға келгеніне Оразымбет таңырқай қарады. «Бір жылдан бері мен аңдамаған мінезін осы бүгін көрсетті-ау», – деп ойлады. Әншейінде жайғасып малдасын құрып, тіпті шынтағына жастық қойдырып тартатын күйші, қазір бір тізелеп жүгініп   отыра кетіп,  сілтей жөнелді. Домбыраны қатты қағып,     нарды бір елең еткізіп алды да, күйді бастап кетті. Алғашқы  ырғағынан-ақ Оразымбет бұл жол үстіндегі өзі тыңдаған күй екенін танып: «Ееке-ай, манағы тірелген жерінде тағы да тайып құламасаң не қылсын», – деп сескеніп қалды. Бірақ Оразымбет  бұл күдігін тез ұмытты. Ол енді алғашқы рет тосын күй тыңдағандай көз шарасы үлкейіп, ерні түріліп елтіп қалған. Күйшінің мына тартысы бөлек еді. Енді манағы мұңды әуеннің мағынасы артып, аяғы арманға ұласып барады. Жібек сазды ырғақтың арасында домбыра   ақырын ғана күрсініп   алғандай болады да, қайтадан сергіп, балапандай талпынады. Оразымбет лыылдаған қанат сусылын естігендей   де болды. Діріл қаққан күй тарауы    майда қоңыр сазды сарынға ауысты да, ақырындап көтеріле берді. Күйшінің саусағы домбыраның сағасына таман келіп безек қағып, күй аз бұлқынып жоғары өрледі де, суырылып барып асқақтап жүре берді. Күйшінің қиналған жерден өтіп кеткенін сезіп, Оразымбет: «А, сабазың, шыңыраудан суырып шығарды-ау!» – деп сүйсінді. Алдынан кең өріс, алыс қиян ашылғандай оның да бойы сергіп қалды…

Естемес күйге елігіп, өзге дүниені ұмытып кетті. Талайдан бері арқаны құрыстатып, кеудені кернеп, булықтырып жүрген нәрсе түйіні шешіліп, қыртысы таралып, жанын сергітіп, әсем сазды күй болып дүниеге келе жатыр. Сарылып іздегені оңай табылып, шиеленісіп қинағаны тез шешіліп,  күйші көңілі де күй қанатына ілесіп алысқа самғады. Сәл  иіліп, талдырмаш тұлғасы әсем майысқан қыз бұлдырап алыстап, биіктеп кетеді. Сонау көкжиектен, сағым арасынан сыңғырлап күліп, еліктіре шақырғандай болады. Күйші көңілі соған талпынады.

Естемес қиялының сергіп,   нарға қарады. Нардың тақырдай қатып қалған қайыс жоны жұмсарып,  қан жүгіргендей. Денесі тіршілік дірілі еніп, бір-екі рет қозғалып теңселгендей де болды. Жаңағы қадалған қырқадан басын бері бұрып, үлкен көзі жасқа толып, жаудырап тұр екен. Күйші осы кезде   күй ырғағын баяулатып келіп, ақырын дірілдетіп көтерді де, ботадай боздатып жіберді. Анадан айрылған жас ботаның алғашқы зарлы үні үзіліп-үзіліп шығады. Аруана осы тұста бір ыңырайды. Естемес оны да домбыраның ішегіне  іліп әкетті. Күйші көзі Жаңылға түсті… Қыз нардың емшегін қысып ұстап қатып қалыпты. «Апыр-ау, бұл неге саумай тұр», – деп ойлады Естемес. Нардың желіні тырсиып барады.  Сәлден кейін жалт   еткен арманынан айрылып қалғандай күй тағы бір талпынды. Естемес Жаңылға енді бір қарағанда, сығымдап қысқан сүйріктей ақ саусақтың арасынан  шым-шымдап сүт тамып барады. Күйшінің  де көзінен жас тамып кетті. «Заманым өткен екен ғой!» – деп аһ ұрып, жалт бұрылды да:

– Ар жағын сен тарт! – деп    саңқ етіп, домбыраны Оразымбетке тастай берді.

Оразымбет домбыраны  қағып алып, жалғастырып тарта жөнелгенде, нардың сүті де шелекке сауылдап құйыла берді.

Біз қайдан білейік, ел «Нар идірген» күйі осылай туыпты деседі.

 

1956 ж.

ПІКІРЛЕР23
Аноним 06.08.2021 | 11:28

Өмір бойы «Басқа жүздің бәрі бөтен, бәрі жат. Өз жүзің ғана жақының» деген ұстаныммен жүрген үшеу бар. Сол үшеудің біріншісі — Әбдіжәміл Нұрпейісов, екіншісі — Тахауи Ахтанов, үшіншісі — Әбіш Кекілбаев болатын.
1979 жылы Ілияс Есенберлиннің «Көшпенділер» трилогиясы КСРО кезіндегі ең құнды — Лениндік сыйлыққа ұсынылады. Сол кездегі Қазақстан Компартиясының Бірінші
хатшысы Д.А.Қонаевтың
қолдауына қарамастан, трилогияға жоғары сыйлық бұйырмады. Лениндік сыйлық алайын деп тұрған Есенберлинге қастық қылып, Мәскеуге арыз жазған осы үшеуі — Ә.Нұрпейісов, Т.Ахтанов және Ә. Кекілбаев еді.

Аноним 09.08.2021 | 21:03

Па, шiркiн, бес жылын согыска берiп келген 32 жасар жас жiгiттiн тогiлуiн-ай!
Коре алмагандар туз жаласын! Мына пакырдын айтып отырган ушеуi де су тогiлмес жоргалар гой. Бундай пахырлар туралы Пушкин баягыда айтып койган:
«Полумилорд, полумудрец, полукупец, полуневежда, полуподлец, но есть надежда, что будет полным наконец», — деп.

Аноним 09.08.2021 | 21:19

Конаев холдады дейдi, Конаев улы жазушы ма едi?

Аноним 10.08.2021 | 12:40

Ә.Нұрпейісов те, Т. Ахтанов та, Ә Кекілбаев та біраз уақыт Ш. Айтматовқа жағынып, жабысып жүрді. Лениндік сыйлық алуға жәрдем етер деп дәмеленіп жүрді. Бірақ, олардың іштері тар, өрістері тар екенін Ш. Айтматов білді де, үшеуін де маңына жолатпай қойды.

Аноним 10.08.2021 | 13:14

Ш. Айтматов «Боранды бекетiнде» мангурт образын Ә Кекілбаевтан алган жане онысын мойындаган. Дархан таланттарда іштарлых деген тусiнiк болмайды. Ол дарынсыз адамдарга тан кубылыс. Ә.Нұрпейісов ешкiмге жалынбай ак СССР мемсыйлыгын алган.

Аноним 10.08.2021 | 15:23

Ә. Кекілбаевтың «Күй» повесінде мәнгүрт образы жоқ, өйтті-бүйтті деген құрғақ баяндау ғана бар. Ал, Ш. Айтматовтың «Боранды бекетiнде» мәнгүрт образы бар және оқырманға оқыстан әсер ететін, шошыта ой салатын іс-әрекеттер желісі нанымды шыққан.
Ә.Нұрпейісовтың «Қан мен терін» орыс тіліне Юрий Казаков аударған. Бұл аударма түпнұсқадан асып түскен. Еңбек Юрий Казаковтікі. Оның аудармасының арқасында мемлекеттік сыйлық алды. Солай болған. Казакова называют одним из лучших продолжателей традиций русских классиков.

Аноним 10.08.2021 | 20:06

Халай болганда да мемлекеттік сыйлық Ә.Нұрпейісовке берiлдi, аударма жасаган адамга емес. Гамзатов та Лениндiк сыйлықты тамаша аудармалардын аркасында алды. Бiрде бiр аварлык, не дагыстандык олай айтпайды, сiз оз ултыныз алганды коре алмай отырсыз.

Аноним 10.08.2021 | 21:29

Жахсы аудармашы тауып алып, Новель сыйлыгына усынылсам ба екем. Ауелi Ә.Нұрпейісовтың «Сонгы парызын» охып алайын

Аноним 11.08.2021 | 11:06

Ә.Нұрпейісовтың «Қан мен тері» қазақты балықшы қылған, бейшара қылған, қор қылған кітап, орысты зор қылған кітап.

Аноним 11.08.2021 | 15:49

Жоғарыда айтылған сөз рас сөз. Шын сөз. «Өмір бойы «Басқа жүздің бәрі бөтен, бәрі жат. Өз жүзің ғана жақының» деген ұстаныммен жүрген үшеу бар. Сол үшеудің біріншісі — Әбдіжәміл Нұрпейісов, екіншісі — Тахауи Ахтанов, үшіншісі — Әбіш Кекілбаев болатын».

Аноним 11.08.2021 | 18:32

Нагыз жазушы сендер болдындар, Мырзатай Жолдасбеков, Гарифолла Есiм, Әбіш Кекілбаев жазып мемсыйлык алган кiм едi, аузыма туспей отыр. Әбіш Кекілбаевтi иттей жек корсен соган хабарлас.

Аноним 11.08.2021 | 18:33

Нагыз жазушы сендер болдындар, Мырзатай Жолдасбеков, Гарифолла Есiм, Әбіш Кекілбаевтi жазып мемсыйлык алган кiм едi, аузыма туспей отыр. Әбіш Кекілбаевтi иттей жек корсен соган хабарлас.

Аноним 12.08.2021 | 10:12

«Басқа жүздің бәрі бөтен, бәрі жат. Өз жүзің ғана жақының» деген ұстаным тым ұсақ екен. Осы ұстаныммен жүрген үшеуді сонда кім дейміз?

Аноним 12.08.2021 | 11:51

Екi топас казах айтысканда, бiр батуага келу ушiн ара агайынга жугiну керек. Кiм ара агайын бола алады? Менiнше, бiр болса Герольд Бельгер бола алады, себебi, еш жузге кiрмейдi, казахшасы еш казахтан кем емес, алем адебиетiнен сусындаган, улт менталитетiн бiр кiсiдей бiлетiн адам. Казахтын бес улы жазушысын ата дегенде, узах толганыстан кейiн, М.Ауэзовтен кейiн А.Нурпейiсовтi, А.Кекiлбаевтi, М.Магауинды атаган. “Неге С.Муканов, Г.Мусреповтер жох?” дегенде, “Оларда А.Кекiлбаев пен М.Магауиндай телегей-тенiз бiлiм жох”,-деп жауап берiптi. Неге екенiн бiлмеймiн, сiздiн данышпаныныз Есенберлиндi атамапты.
Буган не дейсiз, бiлгiшiм?

Аноним 12.08.2021 | 12:15

Лениндiк сыйлых деп хахылдап калыпсындар, ол сыйлыхты Брежнев те алган, жарымжан болып отырып. Оны алмаган Толстой, Достаевский, Чеховтар кiмнен кем? Тарих, келер урпах сенiн сыйлыгынды урмайды да, тiптi, тургызылган ескерткiштер мен берiлген калалар мен кошелердiн аттарына да карамауы мумкiн.

Аноним 12.08.2021 | 13:02

Ә.Нұрпейісов, Т.Ахтанов, Ә.Кекілбаев үшеуі басқа жүздің ақындары мен жазушыларына ешқашан достық ниет танытқан емес. Тек қастық қылды. Олар С. Сматаевтың, Б.Нұржекеевтің және басқалардың жолдарын кесті.

Аноним 12.08.2021 | 15:04

Сматаев “Елiм-айымен” озiне ескерткiш тургызган адам, ол тарихта калады. Аттен, соган тендес тагы екi-уш шыгарма тудырганда…, бiрах оган ана ушеуi кiналi деп есептемеймiн. Нуржекеев туралы амгiме басха, тукке турмайтын шыгармасы ушiн аупiрiмдеп журiп алган жох па сыйлыхты, арманына жеттi емес пе?

Аноним 12.08.2021 | 15:15

Ана ушеуiнен зардап шегiп, хасiрет тарткандардын толык тiзiмiн берiнiз, Гаага сотына берiп, жанын шыгарайык.

Аноним 12.08.2021 | 15:16

С.Сматаевтың «Елім-ай» романына мемлекеттік сыйлықты бұйыртпау үшін небір қиянатты жасаған осы үшеуі ғой.

Аноним 13.08.2021 | 11:43

Жүзге, руға, жерге бөлінуді осы үшеуі бастапты. Бұл ақиқат. Бұлардың сол ұстанымын жалғастырып жатқандар әлі де бар.

Аноним 13.08.2021 | 13:36

Аллам-ай, кулындарым-ай, коргансыздарым-ай, жан-дунием жылап жiбердi гой, кормеген хорлыхтарын жох екен гой! Ауыз бiрiктiрiп, иых тiрестiрiп куресiп кормедiндер ме залымдармен? Ау, сендер тугiл кешегi главный халтурщик Досанов С., ортанхолдан да томен ахын Оразалин Н., пайгамбарга тiл тигiзiп, копiртiп жазатын Досжан Д., (Мырзатай мен Гарифолла Есiмдi айтпай-ах кояйын), сен жамандап отырган Кекiлбаевты зерттеп мемсыйлых алган Сауытбек Абдахыманов курлы болмадындар-ау!
Кеше билiк бермейбiз дегенге болмай, Тынымбайга мемсыйлых алып берген де осы ушеу шыгар, алла ханiшерлер-ай!

Аноним 26.08.2021 | 12:26

«Они не испытывали сожаления» демеп пе еді ара ағайындар.

Аноним 03.09.2021 | 14:15

Сіз Ғарифолла Есім мен Сауытбек Әбдірахмановты мінесеңіз де, сынасаңыз да, олардың ештеңесі кетпейді. Ал, Мырзатай Жолдасбеков жазушы емес қой. Оны не деп мінейсіз? Бұл Мырзатай дегенің елбасының арқасында санатқа кірген жан. Енді ол ренжіп қалатын болды ғой.

ПІКІР ҚОСУ